Reparatie: S-120-12 Power supply

Onlangs kreeg ik een defecte schakelende voeding ter reparatie aangeboden: een S-120-12, een 12V / 10A voeding van Chinese makelij. Dit type voeding is in Nederland te koop voor ongeveer €25, maar op platforms zoals AliExpress al voor minder dan €7.

Op papier lijkt dit een uitstekende deal: compact, licht, en voldoende vermogen voor allerlei toepassingen. De voeding beschikt zelfs over een interne schakelaar om te kiezen tussen 110V en 220V netspanning.

Maar zoals zo vaak: de werkelijkheid blijkt anders zodra je de kap eraf haalt.

De printplaat van de S-120-12, hart van de schakeling is een TL494CN PWM regelaar.
Op het eerste gezicht lijkt er weinig aan de hand.

Inspectie onder de microscoop

Bij inspectie van de printplaat onder de microscoop viel direct iets zorgwekkends op.

• Diverse weerstanden waren zichtbaar aangetast
• De metalen pootjes leken deels weggevreten
• Rond soldeerpunten zat een blauw/turquoise, soms kristallijn residu
• Op andere plaatsen was een bruine, harsachtige substantie aanwezig

Enkele weerstanden bevatten een bruine smurrie die het metaal heeft weggevreten

Blauwe uitslag / kristallen op de pootjes

Een kwestie van tijd dat deze weerstanden het ook gaan begeven

    Ook zichtbare flux resten op het soldeermasker

Dit is geen cosmetisch probleem: dit is actieve corrosie. De Elco's waren in goede conditie en hebben niet gelekt.
Op basis van de waarnemingen is de meest waarschijnlijke oorzaak: Slecht gereinigde, agressieve fluxresten uit de productie.

Bij het solderen worden fluxmiddelen gebruikt om het soldeerproces te verbeteren. In goedkope productieprocessen worden vaak actieve (zuurhoudende) fluxen gebruikt, die na het solderen eigenlijk grondig verwijderd moeten worden.
Bij deze voeding lijkt dat niet of onvoldoende gebeurd te zijn.

De blauwe aanslag: een belangrijk signaal

De aangetroffen blauwe aanslag bestaat zeer waarschijnlijk uit koperzouten, ontstaan door een reactie tussen koper en halidehoudende fluxresten. Dit type corrosie wordt in de industrie beschouwd als een gevolg van onvoldoende reiniging na het soldeerproces.
De opvallende blauwe kristallen op de pootjes zijn een duidelijk teken van chemische aantasting.
Dit zijn zeer waarschijnlijk koperzouten, ontstaan door een reactie tussen:

• koper (van componentpootjes of printbanen)
• vocht uit de lucht
• resten van agressieve flux (vaak halidehoudend)

De meest waarschijnlijke verbindingen zijn koperchloride-achtige verbindingen of mengvormen van koperzouten.
Deze stoffen zijn niet alleen corrosief, maar vaak ook hygroscopisch (trekken vocht aan) en licht geleidend.

Gevolgen op termijn

Dit soort vervuiling kan leiden tot:

• verdere corrosie van componenten
• verhoogde lekstromen
• instabiele werking
• uiteindelijk uitval van de voeding

Dit proces stopt niet vanzelf en kan zelfs versnellen door vocht en temperatuur, waardoor de betrouwbaarheid in de loop van de tijd verder afneemt.

Opvallend: leeftijd van de voeding

Wat dit geval extra bijzonder maakt: deze voeding was slechts enkele jaren oud.
Waar dit soort corrosie vroeger vooral bij oudere apparatuur werd gezien, zien we het nu steeds vaker bij moderne budget-elektronica.
De oorzaak is duidelijk: kostenbesparing in productie, waarschijnlijk is het wasproces overgeslagen.

Is reparatie mogelijk?

In theorie wel:

• corrosie verwijderen
• print reinigen (bijv. met IPA)
• aangetaste componenten vervangen (in dit geval ca. 80%)
• solderingen herstellen

Maar in de praktijk is de vraag: Is een voeding van enkele euro’s het risico en de tijd waard?
Voor niet-kritische toepassingen misschien. Voor serieuze of langdurige inzet: absoluut niet aan te raden.

Veiligheidsaspect

Omdat het hier om een netgevoede schakelende voeding gaat, kan interne degradatie leiden tot onvoorspelbaar gedrag. In het slechtste geval kan dit resulteren in doorslag, oververhitting of gevaarlijke spanningen op de uitgang.

Conclusie

Deze S-120-12 voeding laat goed zien wat er kan gebeuren bij extreem goedkope elektronica:

De lage aanschafprijs betaald zich uit met slechte kwaliteit, betrouwbaarheid en levensduur.

Wat er op het eerste gezicht uitziet als een prima deal, kan intern al vanaf dag één een tikkende tijdbom zijn.

Advies

Blijf weg van dit soort  goedkope voedingen.